No frames? No Problem!
Take a look at this
no-frames version.
E-create is een strategisch concept, dat bedrijfsleven, onderwijs en creatieven koppelt, in de eurregio Rijn-Maas. het is een initiatief van design-factory.nl
De Nederlandse overheid is bezig het budget voor cultuur te verlagen met ruim 200 miljoen euro,
een verlaging van circa 20%. Vooral de podiumkunsten krijgen het zwaar te verduren, waar
monumentenzorg en de amateurkunsten een groot deel van hun budget mogen behouden. In
combinatie met andere maatregelen in het culturele veld, zoals de btw-verhogingen op kaartjes
en kunstaankopen naar 19%, zullen individuele kunstenaars en cultuurorganisaties die voor een
groot deel afhankelijk zijn van subsidies van de overheid deze ontwikkelingen al volgend jaar
voelen in hun budget. Daarom is het voor hen noodzakelijk om naar nieuwe ideeën en
mogelijkheden te zoeken om hun activiteiten te blijven financieren. In deze context organiseert
de wetenschappelijke staf en de studenten van de internationale master Cultural Economics &
Cultural Entrepreneurship van de Erasmus Universiteit, onder leiding van prof. Arjo Klamer en
prof. Cees Langeveld, een tweedelig evenement dat zich richt op deze uitdaging. In
samenwerking met verschillende organisaties waaronder Cultuur en Ondernemen, de
VandenEnde Foundation, de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur, de gemeente Rotterdam
en de NRC wordt een open competitie voor creatieve oplossingen gehouden, resulterend in een
symposium op 22 maart in de Creative Factory in Rotterdam.
DOEL
Het symposium wil een forum zijn voor alternatieve financieringsmogelijkheden voor de kunsten,
en ideeën en suggesties verzamelen om het huidige scenario van tekorten op overheidssubsidies
voor de kunst het hoofd te kunnen bieden. De discussie zal voornamelijk draaien om de situatie
in Nederland, maar het is ook erg relevant voor de artistieke sector in andere landen die zich
geconfronteerd zien met gelijke omstandigheden. Visies die verder kijken dan de huidige
financiële praktijken in de kunstsector, zelfs buiten de sector zelf kijken, zijn welkom. Samen met
kunstenaars, vertegenwoordigers van culturele organisaties, culturele ondernemers, hoogleraren,
bankiers, zakenmensen en financiers worden creatieve oplossingen uitgeplozen op de grote
vraag: hoe kunnen we de waarden van kunst blijven realiseren? Uiteindelijk zullen deze
inspirerende ideeën en discussies verzameld worden in een publicatie die kunstenaars en
culturele organisaties zal aanmoedigen om nieuwe dingen uit te proberen.
22 MAART, CREATIVE FACTORY, ROTTERDAM
DE OPROEP/ONLINE COMPETITIE
Dit onderdeel wordt via het internet georganiseerd. De oproep is ontworpen om ideeën te
verzamelen, die stuk voor stuk zullen worden geëvalueerd door leden van een vakkundige jury.
Van de inzendingen worden de twintig beste voorstellen geselecteerd. De bedenkers van deze
voorstellen zullen worden uitgenodigd om hun idee te presenteren op het symposium.
Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen vier sferen waarin de waarden van kunsten waar
gemaakt kunnen worden. Dit is de sfeer van de overheden en de fondsen, waarbij de vraag is:
zijn er andere, nieuwe manieren denkbaar om de overheden en fondsen te betrekken bij het
realiseren van de waarden van kunst, ook nu de overheden zich terugtrekken en de fondsen om
verschillende redenen minder middelen hebben? Maar het is ook de sfeer van de markt: het
verkopen van kaarten en het binnenhalen van sponsorgelden zijn de geijkte manieren om in deze
sfeer waarden te realiseren. Kan het anders? Zijn er andere, creatieve mogelijkheden voor
cultureel ondernemerschap? Dan is er nog de derde sfeer: in deze sfeer gaat het om vrijwillige
bijdragen, het mecenaat en vrijwilligerswerk. Hoe kan het hier anders? Uiteindelijk is er ook de
sfeer van de ‘oikos’: veel kunstenaars financieren hun werk zelf, door er iets naast te doen of
door een partner bereid te vinden voor het inkomen te zorgen. Hoe creatief zijn mensen in deze
sfeer?
Het voorstel kan aan de praktijk ontleend worden of alleen in concept bestaan. Voor de criteria
en toelichting op de open competitie, bekijk de website onder ‘open call’ of stuur een mail naar
SYMPOSIUM
Het symposium zal op 22 maart 2011 in de Creative Factory te Rotterdam plaatsvinden. Het
programma bestaat uit algemene sessies, werkgroepen, en sessies waarin de voorstellen zullen
worden gepresenteerd. Het dagprogramma kan gevonden worden op de website, onder
‘program’. De sprekers zijn bekende cultureel ondernemers, financiers en academici uit zowel
Nederland als het buitenland. Zo zijn de volgende sprekers al aangetrokken: Melle Daamen,
directeur van de Stadsschouwburg Amsterdam, Rudy Stroink, ontwikkelaar bij TCN, Sigrid
Hemels, professor in rechten en Eric Holterhues, hoofd Kunst en Cultuur van Triodos Bank. Het
deelnemersformulier is te downloaden op de website en kan opgestuurd worden naar
Er geldt een limiet van 100 deelnemers.
Wij hebben deelgenomen aan dit symposium met volgende inzending:
OPEN CALL CREATIVE FINANCING OF THE ARTS SYMPOSIUM
Naar een verbreding van kunst …
‘de creatieve factor’
Achtergrond
De rol van ‘kunst’ in de maatschappij staat onder druk. De natuurlijke relatie en interactie tussen maker, publiek en maatschappij is getroebleerd.
Dat is jammer, kunst, is geschikt om belangwekkende thema’s aan de kaak te stellen.
Het onbegrip van publiek en maatschappij ‘negeren’, lijkt geen optie. Zinvoller lijkt het te zoeken naar een oplossing of nieuwe richting
waarin de kunst zich zou kunnen bewegen.
Kunst kan gezien worden als autonoom product, maar kunstenaars hebben meer in huis. Kunstenaars zijn creatieve denkers, daar heeft
de maatschappij behoefte aan, creativiteit en creatief denken kan als waardevolle en verbindende factor uitgewerkt worden. Kunst en de
waarde van kunstenaars kan gezien worden in het licht van de renaissance, breder en veelomvattender dan nu het geval is.
De basis van de kunst, de creatieve gedachte
Kunstenaars bezien de wereld vanuit een ‘eigen’ invalshoek, ‘de persoonlijke waarneming’ en verbeelden vervolgens hun gedachten
hierover, ze ‘creëren’. Bij dit proces, gebruiken ze hiervoor verschillende delen van de hersenen. Informatie wordt divers ‘geprocessed’.
Kunstenaars zijn divergente denkers. Door te vertrouwen op eigen waarneming en intuïtie, zien kunstenaars nieuwe bewegingen, oplossingen
en lijnen vaak sneller dan anderen. Ze zien vaak meerdere verschillende oplossingen. Oplossingen of ingevingen, lijken soms vanuit
het niets op te duiken, maar blijken vaak verassend ‘juist’.
Door de afhankelijke positie waarin kunstenaars terecht zijn gekomen, zetten ze hun bijzondere kwaliteiten vanuit een geïsoleerde en niet
autonome positie in. Ze interacteren weinig ‘direct’ met de weerbarstige maatschappij en laten daarbij kansen liggen.
Andere maatschappelijke spelers en het bedrijfsleven, geven ook blijk van ‘geisoleerd’ acteren. Banken waren het eigen bestaansrecht
vergeten, het onderwijs beseft dat ze aansluiting mist met de realiteit, scholieren zijn, binnen de muren van het onderwijs althans, niet gemotiveerd;
hoogbegaafden haken af, hun potentie gaat verloren en de bestaande, leidende, industrie houdt soms willens en wetens innovatie
tegen, uit angst om het terugverdienmodel te missen of levert weinig ‘aaibare’ creatieve producten. Apple is de uitzondering.
De grote problemen die op ons afkomen; exploderende bevolkingsgroei, grondstoffentekort en voedselvoorziening blijven liggen.
Creativiteit en creatief denken zijn nodig om, samen met anderen en marktpartijen, deze problemen op te lossen, waarom deze bijzondere
kwaliteit van kunstenaars niet gebruiken, het kan innovatie verbeteren en versnellen en kunstenaars autonomie en een fatsoenlijk inkomen
leveren.
Het lijkt zinvol dit, in de praktijk, te onderzoeken en de definitie van kunst te verbreden. Kunstenaars en kunst opnieuw in de maatschappij
en dan niet alleen als ‘plaatje aan de muur’, maar ook concreet in (ontwikkel) teams. Kunstenaars kunnen hun divergente denkvermogen
loslaten op de ‘facts’ en ‘figures’, diep verscholen en geworteld in organisaties en processen, om zo, samen met industrie,
marktpartijen en maatschappij, toekomstscenario’s te kunnen schilderen en oplossing aan te dragen. Leonardo da Vinci, exploreerde de
kunsten ook vanuit breed perspectief.
Het is het reflecteren over de eigen gebruikte denkstrategie in samenhang met anderen en andere denkstrategieën, die leert ervaren en
begrijpen wat creativiteit in wezen is en hoe creativiteit kan bijdragen aan innovatie. Hier ligt ook een hernieuwde opgave voor het onderwijs.
Creativiteit is meer dan ‘knippen en plakken’ en gaat verder dan een ‘educatief theaterbezoek’. Het onderwijs wordt door de
toevoeging van ‘creatieve denkprocessen’, naast het bestaande ‘analytische’ en ‘praktische’ denken uitdagender en sluit beter aan op de
complexe en veranderende werkelijkheid, hier ligt zeker voor een deel van de leerlingen (meer- en hoogbegaafden) een belangrijke aanvullende
uitdaging.
Het project Erutan® als voorbeeldcase
http://www.erutan.eu/ is een duurzaam cradle-to-cradle (C2C) concept voor het produceren van vloerbedekking en hergebruik van de
grondstoffen. Oude vloerbedekking verdwijnt nu, na de eerste levenscyclus, in een verbrandingsoven. Met het procede van Erutan® kan
de vloerbedekking na de eerste levenscyclus hergebruikt worden als ‘ nieuwe grondstof, voor volgende productiecycli. Erutan regisseert
daarbij de logistiek en het materiaal hergebruik in de hele levenscyclus, in samenwerking met partner bedrijven. Hierdoor kan de beschikbaarheid,
prijs en de kwaliteit van de materialen in die levenscyclus worden gegarandeerd.
Erutan® is ontstaan door op een creatieve manier, bestaande kennis te her-ordenen en practisch bruikbaar te maken. Dit creatieve denken
heeft geleid tot een innovatief nieuw productieconcept, dat een concrete bijdrage levert aan fundamentele problemen, zoals het
dreigend grondstoffen- en energietekort.
Als voorbeeldcase, van creatief denken is Erutan® interessant, maar bij het doorontwikkelen van Erutan® is verdere creativiteit nodig.
Het team dat Erutan® verder ontwikkeld is klein en moet opboksen tegen bestaande marktpartijen, die goed georganiseerd, kapitaalkrachtig
en machtig zijn. Dat kan alleen als er heel slim, creatief dus, wordt omgesprongen met mogelijkheden en middelen, ‘alles kost
geld en tijd’.
OPEN CALL CREATIVE FINANCING OF THE ARTS SYMPOSIUM
Rose-Marie Kaanen, Piet Kommers, Chris Reutelinsperger, Christine Kempchen, Guus Lambregts
Door het samenvoegen van een aantal wensen en agenda’s van partijen buiten Erutan®, ontstaat er, in het doorontwikkeltraject, een
synergie. Opeens zijn we met velen en hebben gedeelde doelen en overlappende doelstellingen. De een bied, wat de ander nodig heeft.
De een vraagt wat de ander kan oplossen en door het samenwerken en samen nadenken komt ieder op zijn eigen gebied een stap verder.
Een vorm van open innovatie met andere maktpartijen, onderwijs instellingen, kunstacademies en kunstenaars. De truc is, de juiste
mensen om de tafel te krijgen, ook dat is creatief denken en vervolgens praktisch organiseren (creëren).
De praktijk rondom Erutan®
Voor het doorontwikkelen van ‘de retourstroom’ (het tapijt dat na de eerste productiecyclus opgehaald wordt) zetten we niet alleen andere
bedrijven in, maar ook jongeren, studenten en zelfs basisschoolleerlingen. Kinderen hebben een onbedorven open mind en gunnen
ons via tekeningen en werkstukken een ‘sneak preview’ in toekomst (zie het klokHUIS, Almere), Studenten van de HAS, experimenteren
met de afbreekbaarheid van het restmateriaal, studenten kunstacademie, geven vorm aan nieuwe producten, gemaakt van het restmateriaal
en ontwerpen ‘de look en feel’ van het monstermateriaal gefabriceerd op ‘de teststraat’. Hierbij wordt natuurlijk de speciale kwaliteit
van kunstenaars, die algemeen bekend is; ‘masters of the aesthetics’, gebruikt. Producten landen beter als de look en feel
aantrekkelijk en bijzonder zijn. Ook in het communicatietraject worden kunstenaars ingezet, samen met middelbare scholieren experimenteren
ze met nieuwe media en internet, om wereldwijd on-line bekendheid te geven aan de innovatie. Regionale compost bedrijven denken
mee over de inzet van het restmateriaal in de land-en tuinbouw. Betrokkenen vinden elkaar snel in de regionale samenwerking en
hebben ook diverse dwarsverbanden. Erutan als product spreekt aan, maar ook de interactieve samenwerking met de diverse partijen
en scholen spreekt aan. Jongeren werken graag mee aan ‘echte’ problemen.
In de praktijk merken we dat door het betrekken van andere partijen bij de diverse vragen, oplossingen veel sneller gevonden worden.
Wat voor ons een probleem lijkt, is voor anderen helemaal geen probleem. De valkuil van ‘tunnelvise’, wordt snel onderkend en gecorrigeerd.
We willen de gebruikte aanpak en de gebruikte creatieve denkstrategieën wetenschappelijk inventariseren en monitoren, en hiermee
een voorbeeldcase voor onderwijs, industrie en kunstwereld neerzetten. Aan de orde komt, wat creatief denken is, hoe je creatief denken
stimuleert, hoe je creatieve denkers/kunstenaars inzet in ontwikkelteams, kortom inzicht in de ‘creatieve factor’. Dit deel van het traject,
wordt begeleid door de Universiteit Twente.
Erutan® is op deze wijze niet alleen een (C2C) concept, ook de manier van doorontwikkelen en in de markt zetten heeft aspecten van
duurzaamheid en hergebruik. Creativiteit is hierbij allesomvattend aanwezig; een essentiële factor, die alle partijen bindt en versterkt.
Creativiteit, creatieve denkers en kunstenaars worden, bij deze aanpak, een geïntegreerd deel van ontwikkelteams en leveren een waardevolle
bijdrage aan de oplossingen van vraagstukken. Kunstenaars worden integraal onderdeel van projecten en staan niet langer
langs de zijlijn.
Gespreks- en projectpartners
Leonardoschool Venlo en de landelijke Leonardo Stichting, school voor hoogbegaafden; Technasium, College Den Hulster, Venlo; Fonty’s
Venlo, PABO Venlo en Sittard, Provincie Limburg, HAS en Brainport.
Stadium van de samenwerking
Erutan ® verkeerd in een opschalingsfase. De samenwerking rondom Erutan ® wordt doorontwikkeld met de diverse geschetste partijen,
zij willen helpen om de aanpak tot een (onderbouwde) showcase te maken voor de Floriade 2011: ‘van gras tot gras’; via creatieve
denkkracht.
Gezamenlijke doelen
Wij willen een impuls geven aan kunstenaars om creativiteit in te zetten in de maatschappij en het bedrijfsleven | bedrijven en
maatschappij daarvan te laten profiteren | kunstenaars betrekken bij maatschappij en mogelijkheden bieden voor een zelfstandig
inkomen | bewijzen dat creativiteit een toegevoegde waarde heeft in ontwikkeltrajecten en dat creativiteit ondersteund bij het
oplossen van problemen | scholen legitimiteit geven aandacht te schenken aan creatief denken | kinderen leren hun creativiteit te gebruiken
en te behouden | bredere denkers laten opleiden | in zijn totaliteit een bijdrage leveren aan een betere, duurzamere en
interessantere wereld.
Dit project, deze samenwerking en deze invalshoek, zien wij als een vorm van cultureel
ondernemerschap
Het concept voor deze netwerkachtige samenwerking rondom Erutan ® is uitgedacht door een kunstenaar/creatief denker i.s.m. een wetenschapper,
nemer en projectmanager.
Februari 2011
Rose-Marie Kaanen (Design-factory.nl), Piet Kommers (Universiteit Twente), Chris Reutelinsperger (Erutan), Christine
Kempchen (Erutan), Guus Lambregts (Lambregts Technologie Consult)
Maliebaan 35, 5944 BK ARCEN 077 473 90 62 – 06 532 92 387
E-create.eu
We leven in een maatschappij waar een vergaande specialisering binnen diverse disciplines en vakgebieden is ontstaan. Specialisatie biedt voordelen, maar te geïsoleerd acteren, kan ook problemen met zich meebrengen. Bij analyse van projecten, die ‘fout’ zijn gegaan, komt vaak naar voren dat er sprake is van ‘tunnelvisie’. Partijen blijken dan vast te zitten in het eigen denk- en handelpatroon en kunnen niet meer ‘ fris’ naar de eigen problemen kijken. Ook blijven veel goede ideeën ‘op de plank’, liggen, dat leidt tot kapitaalvernietiging.
Diverse deskundigen en trendwatchers zijn het eens dat door het verbinden van partijen in de driehoek; bedrijfsleven, educatie/onderwijs en kunst een ‘win-win’ situatie kan ontstaan. Wat de een biedt, kan de ander gebruiken. Deze uitruil van kwaliteiten en competentie, (creativiteit en creatief denken), moet daarom een vaste plek krijgen. Partijen afzonderlijk kunnen hiermee hun voordeel doen en kunnen, door de positieve input van de ander, de eigen problemen beter oplossen. Dit stimuleert op langere termijn innovatie en draagt bij aan het nieuwe economische beleid.
Op dit moment zijn dergelijke kruisbestuivingen, in de praktijk, schaars. Er ontbreekt ervaring, met de juiste partijen en er is te weinig wetenschappelijke onderbouwing.
Via een door ons uit te werken case, die wij ‘E-Create.eu’ noemen, waarbij een bedrijf een probleem binnen het onderwijs neerlegt dat opgelost moet worden en de begeleiding, monitoring en verslaglegging van deze case door creatieve denkers en wetenschappers, kan een format gecreeërd worden dat door ieder bedrijf gebruikt kan worden. Daarmee raken ‘creatieven’ en ‘creatief denken’ verankerd in de samenleving en creëren we een profijtelijke kringloop, die als voorbeeld voor anderen kan dienen.
Kunstenaars, bronmateriaal en creatieve denkers
Kunstenaars hebben creativiteit in zich, maar richten zich vaak alleen op het maken van kunst. Vaak krijgen ze hiervoor slecht betaald. Kunstenaars zijn divergente denkers; vaak ‘beelddenkers’. Daardoor kunnen ze complexe situaties snel doorzien. Creatieven gebruiken vaak meerdere zintuigen om informatie op te nemen, ook gebruiken ze op een andere manier hun denkcapaciteit. Dat levert nieuwe informatie en ‘een ander kijk op de zaak’. Creatieven hebben ook vaak goede voelhoorns, voor wat de toekomst te bieden heeft. Creatieven kunnen hun gedachten bovendien perfect omzetten in beelden, ‘plaatje aan de muur'. Creatieven kunnen deze gaven ook inzetten bij oplossen van problemen binnen het bedrijfsleven of bij het stimuleren van leerprocessen. Creatieven kunnen anderen leren wat ‘creatief denken’ is. Als creatief denken in het onderwijs gestimuleerd wordt, is deze vaardigheid later breed inzetbaar en kan het leiden tot betere probleemoplossingen. Het faciliteren en ondersteunen van creatief denken binnen bedrijfsleven en onderwijs verschaft kunstenaars een structureel inkomen.
Het bedrijfsleven
Het bedrijfsleven zoekt creativiteit, om betere producten en processen te ontwikkelen.
Innovatieve bedrijven werken graag samen met creatieven, maar ook met jongeren omdat ze de toekomstige doelgroep zijn. Jongeren geven via hun onbedorven fantasie, relevante input voor productontwikkeling, ze verschaffen bedrijven ‘een blik op de toekomst’. Bedrijven, die zelf soms last hebben van tunnelvisie, kunnen door de creatieve input van jongeren opnieuw geïnspireerd raken. Het kan interessant zijn jongeren te laten brainstormen en concrete deelproblemen van een onderneming, op te laten lossen. Jongeren functioneren dan als een ‘extended R&D’ lab voor een bedrijf. Het grote voordeel voor het bedrijf is, het verkrijgen van frisse informatie en ideeën tegen relatief lage kosten.
Het onderwijs
Het onderwijs zoekt creatieve input, om het onderwijs boeiender te maken.
Veel opgroeiende kinderen vinden school ‘saai’. Het sluit niet aan bij hun belevingswereld. Hoogbegaafde kinderen hebben vaak bijkomende problemen, de leerstof is niet uitdagend genoeg, dat leidt tot uitval en verlies aan potentieel. Deze kinderen bloeien op bij echte problemen die niet alleen een beroep doen op de analytische denkprocessen. Het menselijk brein heeft veel meer in huis. Naast analytische denkprocessen, heb je praktische en creatieve denkprocessen nodig om succesvol problemen op te kunnen lossen. In een voortdurend veranderende wereld, heb je juist creativiteit nodig, om de problemen van morgen op te kunnen lossen.
Partijen vinden, zelf ook dat ze nu te geïsoleerd acteren en zien een meerwaarde in samenwerking met elkaar.
Reden voor ons om een start te maken met een aantal casussen rondom ‘Erutan’, een klein, onbekend, maar heel slagvaardig high-tech bedrijf, met een kundige en creatieve directie, dat zich beweegt op het terrein van duurzaamheid.
Erutan heeft als bedrijf het bovenstaande zelf in de praktijk gebracht. Het is een innovatie, waarbij wetenschappers en creatieve denkers door interactie met elkaar nieuwe oplossingen voor het duurzaam produceren van tapijt hebben ontwikkeld. De uitvindingen zijn, in samenwerking met specialisten gepatenteerd en de innovatie wordt nu, samen met andere professionals uit andere vakgebieden, opgeschaald. Erutan is een interessante case omdat de zo ‘gedroomde kruisbestuiving’ daadwerkelijk heeft gewerkt. Op een slimme wijze is al bekende technologie, op een nieuwe manier gebruikt en praktisch toepasbaar gemaakt. Maar Erutan wil meer zijn dan een voorbeeld. Erutan wil jongeren en kunstenaars inzetten in het opschalingstraject naar de markt en wil aan dit totale concept en deze totale handelwijze bekendheid geven. Erutan wil hiermee een inspirator zijn voor anderen.
Er zijn binnen Erutan op een heel breed terrein, problemen die nog opgelost moeten worden. Voor diverse leeftijdsgroepen biedt dit leervragen. Als deze succesvol worden opgelost heeft dit voor Erutan een meerwaarde. Daarmee is een ‘win-win’ situatie ontstaan voor alle betrokken partijen.
Wij willen deze aanpak, professioneel laten begeleiden en wetenschappelijk onderzoeken. Om daarmee effectieve en efficiënte methodes (een draaiboek) te ontwikkelen die in de diverse onderwijs instellingen en bedrijven gehanteerd kunnen worden. Wij willen ook creatieven en kunstenaars inspireren om deze vorm van het vermarkten van creativitiet, als een nieuw werkterrein te leren zien.
Tijdens de Floriade zullen op het paviljoen van Erutan, de eerste concrete resultaten van jongeren en creatieven worden getoond. Onze aanpak kan dan landelijk en internationaal worden uitgedragen.
Wij hopen een goed beeld te hebben gegeven voor de internetgebruikers die nog oudere browserversie's gebruiken.
Natuurlijk is het verstandig om onze site met een niewe browser te bekijken.
Wij richten ons in ons ontwerp ook hierop. Deze pagina is bedoeld als background informatie.
Best wishes
E-create.eu
2011 Arcen, gemeente Venlo,
The netherlands, die Niederlande, Nederland